W trosce o zdrowy kręgosłup stosuje się szereg rozwiązań, które mają zapobiegać lub leczyć dolegliwości. Jedną z nich jest gorset ortopedyczny. Jak się go stosuje i kiedy wskazane jest noszenie stabilizacji tego typu?
Czym jest gorset ortopedyczny?
Gorset ortopedyczny jest rodzajem ortezy tułowia, stosowanym w ortopedii w celu unieruchomienia, wyprostowania lub odciążenia kręgosłupa. W zależności od przeznaczenia może być wykonany z rozciągliwego materiału termoplastycznego, sztywnego tworzywa, włókna węglowego czy skóry. Gorset ortopedyczny działa na zasadzie ucisku oraz odciążania odpowiednich fragmentów kręgosłupa i tkanek. Oddziaływanie korekcyjne odbywa się zatem poprzez:
- korekcję bierną – polegającą na ucisku miejsca zmienionego pod wpływem skrzywienia, naciskane tkanki ulegają przesunięciu.
- korekcję czynną – wymuszającą prawidłową pozycję kręgosłupa, co sprzyja przywróceniu prawidłowej struktury mięśni.
Kiedy stosuje się gorset ortopedyczny?
Gorset ortopedyczny może być stosowany w różnych celach. Często jest zalecany profilaktycznie, ponieważ odpowiednio dobrany może zapobiegać występowaniu dolegliwości bólowych, zwłaszcza związanych z dolnymi partiami pleców. U dzieci i młodzieży stabilizuje rozwijający się kręgosłup, podatny na różnego rodzaju zniekształcenia, prowadzące do wad postawy. Zastosowanie gorsetu ortopedycznego zapobiega pogłębianiu się skrzywień i deformacji. Noszenie tego rodzaju ortezy stabilizuje kręgosłup, dzięki czemu wspiera proces rehabilitacji po urazach i operacjach. Wyróżnia się także schorzenia, w których przebiegu zaleca się stosowanie gorsetu ortopedycznego. Należą do nich:
- skolioza, czyli boczne skrzywienie kręgosłupa
- kifoza, czyli tzw. okrągłe plecy – wygięcie kręgosłupa do tyłu
- lordoza, czyli wygięcie kręgosłupa do przodu
Jak dobrać i używać gorsetu ortopedycznego?
Gorset ortopedyczny najczęściej dobierany jest przez lekarza ortopedę, wykwalifikowanego fizjoterapeutę lub wykonywany na miarę. W przypadku niewielkich dolegliwości można dopasować właściwy model wśród ortez dostępnych w sklepach medycznych. Odpowiedni gorset ortopedyczny pozytywnie wpływa na objawy ze strony kręgosłupa, nie zastąpi jednak ćwiczeń i rehabilitacji, a jedynie spowolni przebieg deformacji.
Jak długo trzeba nosić gorset ortopedyczny?
Terapia z użyciem gorsetu ortopedycznego jest najskuteczniejsza, gdy nosi się go prawie całą dobę. Jednak regularne, intensywne użytkowanie musi zostać poprzedzone stopniową adaptacją. Fazę wdrożeniową rozpoczyna noszenie ortezy trzy razy dziennie, w dwugodzinnych sesjach. Po dwóch dniach należy zwiększyć czas noszenia gorsetu do 10 godzin w sesjach trwających po 2-3 godziny. Pomiędzy 5 a 9 dniem czas używania gorsetu ortopedycznego powinien wynosić już 16 godzin na dobę, w odcinkach po 4 godziny. Od 10 dnia terapii zostaje osiągnięty docelowy czas noszenia gorsetu, czyli 23 godziny na dobę. Można zdejmować go jedynie do ćwiczeń i zabiegów higienicznych.
Czy gorset ortopedyczny jest refundowany przez NFZ?
Osoby cierpiące z powodu dolegliwości kręgosłupa mogą ubiegać się o refundację zakupu gorsetu ortopedycznego ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. Warunkiem jest otrzymanie zlecenia od lekarza specjalizującego się w ortopedii, chirurgii, traumatologii, rehabilitacji lub reumatologii. Otrzymać je może każdy pacjent posiadający ubezpieczenie zdrowotne, którego schorzenie wymaga zastosowania gorsetu ortopedycznego.